Nazwy tych tętnic pochodzą od wieńca, ponieważ oplatają one serce jak wieniec. Za dostarczenie odpowiedniej ilości tlenu odpowiedzialne są dwie duże tętnice wieńcowe: prawa i lewa.

Lewa tętnica wieńcowa rozpoczyna się krótkim odcinkiem nazywanym pniem LCA, a następnie dzieli się na tętnice: przednią zstępującą LAD i tętnicę okalającą (Cx).

Naczynia wieńcowe odchodzą od aorty, do której podczas każdego skurczu wyrzucana jest odpowiednia ilość krwi. Gdy następuje rozkurcz serca i ponowne napełnienie komór i przedsionków krwią, podciśnienie jakie wytwarza się w naczyniach, powoduje cofanie się części krwi w kierunku serca, dzięki czemu napełniają się naczynia wieńcowe. Od głównych tętnic odchodzą tętnice mniejszego kalibru, naczynia włosowate przez które krew płynie do różnych obszarów mięśnia sercowego. Naczynia włosowate tętnicze łączą się z naczyniami włosowatymi żylnymi, które z kolei stają się coraz grubsze i w swym przebiegu towarzyszą tętnicom. Rolą naczyń żylnych jest usuwanie krwi pozbawionej tlenu, a bogatej w produkty rozpadu (CO2).

Wszystkie naczynia krwionośne są wyścielone od wewnątrz warstwą komórek zwaną śródbłonkiem, który jest idealnie gładki. Czasem dochodzi do uszkodzenia śródbłonka, a tym samym do utraty gładkości i ciągłości wewnętrznej ściany tętnic, co sprzyja osadzaniu się różnych składników płynących wraz z krwią (płytek krwi, włóknika, cholesterolu) w ścianie naczynia. Proces uszkodzenia nabłonka powodują: dym tytoniowy, nadciśnienie tętnicze, stres, cukrzyca, toksyny bakteryjne i wirusowe, miażdżyca.

Dochodzi do powstania zwężenia światła naczynia – mniejsza ilość krwi z tlenem może przez nie przepłynąć. Gdy światło tętnicy wieńcowej uniemożliwia dowóz odpowiedniej ilości substancji odżywczych np. z powodu zwężenia, pojawiają się objawy choroby wieńcowej serca. Może również dojśc do całkowitego zamknięcia naczynia. Proces narastania zmian w świetle naczyń nazywamy miażdżycą. Miażdżyca nie powstaje nagle – pracujemy na nią wiele lat! Od sposobu odżywiania się i stylu życia zależą dalsze losy naszych naczyń. Głownym sprawcą powstawania blaszek miażdżycowych jest LDL – cholesterol. Może on wnikać w ścianę tętnicy i uwalniać się do krwi, ale w momenci, gdy poziom jego we krwi jest wysoki, zostaje uwięziony w błonie wewnętrznej naczynia. Tam dochodzi do ich utlenienia. Na pomoc zostają wezwane komórki układu odpornościowego. Powstają komórki piankowate, które w połączeniu z białymi krwinkami tworzą plamki tłuszczowe, z których powstają blaszki miażdżycowe. Gdy blaszka pęknie, wokół niej tworzy się zakrzep w świetle naczynia i dochodzi do zawału.

Głównym objawem jest ból.

Przepływ krwi przez zwężone odcinki jest ograniczony – może być wystarczający w spoczynku, ale niewystarczający np. w czasie wysiłku. Chory odczuwa wtedy ból za mostkiem (ucisk, gniecenie, palenie), który jest sygnałem niewystarczającego dopływu krwi do serca. Ból ustępuje już po kilku minutach odpoczynku lub po zażyciu nitrogliceryny. Szczególnie źle tolerowane są wysiłki wykonywane rano oraz wysiłki w czasie niskich temperatur oraz po posiłkach. Blaszki miażdżycowe mogą być zlokalizowane w każdym odcinku naczyń wieńcowych. Jedynym badaniem pozwalającym na ocenę zmian w tętnicach wieńcowych jest koronarografia.  Chcąc wybrać najlepszy sposób dalszego leczenia  u części chorych musimy wykonać to badanie.

Chorobę wieńcową można leczyć trzema metodami:

zachowawczo – farmakologicznie: obowiązuje wtedy bardzo skrupulatne zażywanie leków

metodą przezskórnej plastyki tętnic wieńcowych (balonikowanie)

metodą operacyjną

Wybór jednej z tych metod zależy od nasilenia dolegliwości wieńcowych, ilości i lokalizacji zmian miażdżycowych, wieku chorego, czasu trwania choroby i przebytego wcześniej zawału serca.

Wiemy jakie czynniki przyspieszają rozwój miażdżycy, wiemy także, że ich usunięcie zmniejsza ryzyko jej wystąpienia. Czynnikami tymi są:

palenie papierosów

nadciśnienie tętnicze

cukrzyca

wysoki poziom cholesterolu

otyłość

stresy

brak ruchu

Podstawowym lekiem jest aspiryna – wpływa na płytki krwi i nie dopuszcza do tworzenia się zakrzepów. Równoważne są inne prepraty kwasu acetylosalicowego. Należy zażywać około 100-150 mg kwasu  acetylosalicowego na dobę, po posiłku, w jednej dawce.

Betablokery – zwalniają akcję serca i wpływają na zmniejszenie śmiertelności pozawałowej

ACE-inhibitory – obniżają ciśnienie tętnicze krwi i działają ochronnie na mięsień sercowy

Statyny – obniżają poziom cholesterolu, szczególnie frakcji LDL, która jest odpowiedzialna za tworzenie blaszek miażdżycowych.

Nitraty – rozszerzają światło naczyń zmienionych miażdżycowo i zmniejszają zapotrzebowanie serca na tlen.

Dr med Gabriela Mercik